Aramak istediğin ürünü yaz, kolayca bul!
Popüler Kategoriler
Sonuç bulunamadı.
Sonuç bulunamadı.
İnternette zultanit hakkında en çok sorulan soru şu: “Zultanit taşı neden yasak?” Kısa cevap: zultanit yasak değildir. Yasak olan, ruhsatlı maden sahasından izinsiz taş çıkarmaktır. Ruhsatlı üretimden gelen, işlenmiş zultanit takının alınıp satılmasında hiçbir engel yoktur.
Bu yazıda zultanitin ne olduğunu, neden “yasak” dendiğini, nerede ve ne kadar çıktığını ve zultanit takı alırken nelere bakılacağını rakamlarla anlatıyoruz.
Zultanit, diaspor adlı mineralin mücevher kalitesindeki hâline verilen ticari isimdir. Diaspor bir alüminyum hidroksit mineralidir ve boksit yataklarında bulunur. Mineralin kendisi dünyanın birçok yerinde görülür; ancak kesilip takıya dönüştürülebilecek berraklıkta ve büyüklükte kristal veren tek ticari kaynak Muğla’nın Milas ilçesidir. “Sultanit” ve “Sultan taşı” da aynı taş için kullanılan isimlerdir.
Zultanitin çıktığı alan, Milas’ta ruhsatlı bir alüminyum (boksit) madeni sahasıdır. Türkiye’de maden çıkarmak ruhsata tabidir; ruhsat sahibi olmayan birinin bu sahadan taş toplaması ya da çıkarması yasa dışıdır. Saha fiilen girişe kapalıdır ve denetlenir.
2015’te basına yansıyan bir olayda, maden arama izniyle bölgeye giren bazı firmaların izinli olmadıkları alandan zultanit kristali çıkardığı tespit edilmiş; faaliyetleri durdurulmuş ve soruşturma başlatılmıştır. Zaman zaman taşın yurt dışına kaçırılmasıyla ilgili haberler de çıkar. “Zultanit yasak” algısı buradan doğuyor.
Durumu ikiye ayırmak gerekir:
Yani vitrinde gördüğünüz zultanit yüzüğü almanızda ya da takmanızda hukuki bir sakınca yoktur. Yasak, madenin kendisini korumaya yöneliktir.
Zultanitin mücevher kalitesinde çıktığı tek yer Muğla’nın Milas ilçesidir — İlbıra Dağı çevresinde, Bafa Gölü’ne bakan bölgede, Pınarcık yakınlarındaki yeraltı işletmesi. Saha başlangıçta boksit madenciliği için açılmıştır; diaspor kristali, boksit üretimi sırasında rastlanan bir yan ürün olarak fark edilmiş, değeri sonradan anlaşılmıştır.
Ölçek fikri vermesi açısından, sahayı işleten firmanın basına verdiği rakamlar çarpıcı: yaklaşık 15 yılda 500 bin ton boksit üretilirken, mücevher kalitesinde çıkan diaspor kristali toplam 7,5 ton olmuştur. Ruhsatlı alan ise yaklaşık 6.927 hektardır. Taşın neden bu kadar nadir sayıldığı bu orandan anlaşılıyor: binlerce ton boksit içinden kilolarca kristal çıkıyor.
Zultanitin ünü renk değiştirmesinden gelir. Bu, taşın boyalı ya da kaplamalı olmasından değil, ışığı soğurma biçiminden kaynaklanır:
Bu yüzden zultanit takının fotoğrafı ile elinize geçen parça farklı görünebilir. Bu bir kusur değil, taşın temel özelliğidir. Aynı sebeple zultanit, tek bir fotoğrafla tam olarak anlatılamayan taşlardandır.
Leo’Stone’da zultanit taşlı modeller bronz renkli, kararmayan ve ayarlanabilir gövdelerle sunulur. Örneğin büyük baget kesim zultanit yüzük iri taşıyla tek başına odak olurken, altı kollu oval model taşı her açıdan açıkta bırakır.
Zultanit sertlik olarak dayanıklı sayılır (Mohs 6,5–7) ama dilinimli bir yapıya sahiptir: belirli yönlerde ani bir darbe aldığında çatlayabilir. Bakımı zor değil, birkaç alışkanlık yeterli:
Halk arasında zultanit taşına değişime uyum sağlama ve esneklik anlamı atfedilir; ışığa göre renk değiştirmesi bu yoruma kaynaklık etmiştir. Bu bilgi geleneksel inanışlara dayanır; tıbbi ya da bilimsel bir iddia değildir.
Zultanitin faydaları hakkında anlatılanlar bilimsel araştırmalara değil, doğal taşlarla ilgili geleneksel inanışlara dayanır. Bu inanışlarda zultanit en çok şu anlamlarla anılır:
Kısacası zultanit, sağlık amacıyla değil; rengi, nadirliği ve taşıdığı anlam için tercih edilmesi gereken bir taştır.
Zultanit takının fiyatını belirleyen başlıca etkenler şunlardır:
Zultanit taşlı modellerimizi kararmayan gövde seçenekleriyle çelik yüzük koleksiyonumuzda bulabilirsiniz.
Hayır. Ruhsatlı üretimden gelen, işlenmiş zultanitin satışı serbesttir. Yasak olan, ruhsatsız kazı yapmak ve maden sahasından izinsiz taş çıkarmaktır.
Diaspor minerali başka ülkelerde de bulunur. Ancak kesilebilir, mücevher kalitesinde kristal veren bilinen tek ticari kaynak Milas’tır. “Sadece Türkiye’de çıkar” ifadesi bu anlamda doğrudur.
Evet. Zultanit, sultanit ve sultan taşı aynı mineralin — diasporun — mücevher kalitesindeki hâli için kullanılan ticari isimlerdir.
Taşın kendisi kararmaz. Zamanla kararan şey genellikle taşın oturduğu metaldir. Bu yüzden montür seçimi en az taş kadar önemlidir; kararmayan gövdeli modeller yıllar sonra da ilk günkü gibi durur.
Tek bir rengi yoktur. Gün ışığında yeşilimsi–haki, sarı ampul altında şampanya ve pembemsi tonlara döner. Taşın değeri de bu renk değişiminin ne kadar belirgin olduğuna göre artar.
Zultanit, diaspor mineralinin mücevher kalitesindeki hâlidir. Mohs sertliği 6,5–7 arasındadır. En bilinen özelliği ışık kaynağına göre renk değiştirmesidir: gün ışığında yeşilimsi-haki, sarı ışıkta şampanya ve pembemsi tonlar gösterir. Dilinimli yapısı nedeniyle sert darbelere karşı hassastır. Mücevher kalitesinde çıkarıldığı tek ticari kaynak Muğla’nın Milas ilçesidir.
Zultanit, Türkiye’nin dünyaya verdiği sayılı mücevher taşından biridir. “Yasak” söylentisi, taşın kendisiyle değil çıkarıldığı ruhsatlı maden sahasının korunmasıyla ilgilidir. Satın almanızda, takmanızda ya da hediye etmenizde hiçbir engel yoktur.
Zultanit, ametist, ay taşı ve labradorit taşlı, kararmayan bronz renkli ve ayarlanabilir modellerin tamamını doğal taş yüzük kategorimizde bulabilirsiniz.
Zultanit yüzükler aynı zamanda vintage takı ve otantik ve etnik takı sayfalarımızda da yer alır; doğal taşlı tüm modeller için doğal taş takı sayfasına bakabilirsiniz.
